Monumenten
Leiden telt ruim 2700 monumenten. Van hofjes tot molens en van kerken tot stadspoorten.
Eigenlijk is de hele binnenstad van Leiden één monumentaal centrum. De afstanden binnen de singels zijn klein zodat een wandeling langs de meest in het oog springende monumenten een kleine moeite en absoluut de moeite waard is!
Open Monumentendagen
In het tweede weekend van september vinden jaarlijks de Open Monumentendagen plaats. Dan gaan bij zo'n dertig Leidse monumenten de deuren open en heeft u de unieke kans om binnen te kijken. In en om de monumenten wordt een uitgebreid programma georganiseerd met gratis concerten, een kinderprogramma en tentoonstellingen.
In 2010 zijn de Open Monumentendagen op zaterdag 11 september en zondag 12 september.
Hier volgt een korte kennismaking met een aantal monumenten:
Stadhuis Leiden
Het stadhuis is een van de meest karakteristieke gebouwen van Leiden. Het ligt op de oever van de Nieuwe Rijn en kent een roerige geschiedenis, waarvan de brand in 1929 een triest dieptepunt was. Aan de Breestraat staat de oude renaissancegevel uit 1595, het deel aan de Vismarkt dat na de brand vernieuwd moest worden, stamt uit 1940.
De Burcht
De Burcht van Leiden is een van de oudste nog bestaande voorbeelden van een mottekasteel in Nederland. Het is een kunstmatig opgeworpen heuvel (motte) met (aanvankelijk) een houten burcht. De Burcht is vrij toegankelijk en als u de steile trap heeft weten te bedwingen, wacht u een prachtig uitzicht over Leiden als beloning.
(Wegens restauratie van 15 maart t/m 29 oktober 2010 gesloten voor bezoekers.)
De Waag 
Het gebouw stamt uit de Gouden Eeuw en geldt als toonbeeld van het Hollands Classicisme. In 1659 opende De Waag zijn deuren. Eeuwenlang woog en verhandelde men er allerlei goederen. In 1972 verdween de laatste kaashandel en kreeg het gebouw zijn huidige culturele bestemming.
Het Gravensteen 
Omdat het gebouw in de vroege Middeleeuwen uit steen werd opgetrokken – in die tijd vrij ongebruikelijk – noemden de omwonenden het Het Gravensteen.
Het was een versterkte toren die hoorde bij de grafelijke hoeve ter plekke, maar het was ook een gevangenis, een tuchthuis, een boekenopslag en is nu in dienst als universiteitsgebouw.
Pieterskerk
De kerk werd in 1121 gesticht als grafelijke kapel en vanaf dat moment is er (afhankelijk van de financiële middelen) in fases aan de kerk gebouwd. In de zestiende eeuw had de Pieterskerk min of meer zijn huidige vorm. Er zijn veel bekende namen begraven in de Pieterskerk, zoals Herman Boerhaave, Jan Steen en Carolus Clusius.
Hooglandse Kerk 
De Hooglandse Kerk is een imposante laatgotische kruisbasiliek in het hart van Leiden. Opvallend is het lijnenspel van de gotiek en de enorme ramen geven een uitbundig overweldigend licht in de grote ruimte. De kerk is helder en wordt geroemd om haar elegantie. U kunt de kerk bezoeken van mei t/m oktober op dinsdag t/m zaterdag tussen 11.00 uur en 16.00 uur.
Anna Aalmoeshuis
Dit hofje is een van de oudste hofjes van Leiden. Het werd gesticht in 1492. Uniek is de kleine kapel voor de bewoners, die in 1509 gewijd werd. De kapel heeft een bijzondere en rijke inventaris en de vensters bevatten het oudste gebrandschilderd glas van Nederland.